Czy Legal English to przede wszystkim trudne słownictwo, hereby, thereof i dziesiątki terminów do nauczenia się na pamięć?
Nie do końca.
W praktyce prawnik częściej potrzebuje wiedzieć:
- jak naturalnie napisać email do klienta,
- jak wyjaśnić ryzyko prawne,
- jaka jest różnica między terminate, rescind i cancel,
- czy strony sign, execute czy enter into an agreement,
- oraz jak przeczytać dokument prawny bez tłumaczenia każdego zdania słowo w słowo.
Legal English to nie tylko vocabulary.
To połączenie: language + law + context + register.
Czym jest Legal English?
Legal English to język używany w szeroko rozumianym kontekście prawnym.
Obejmuje między innymi język:
- umów,
- opinii prawnych,
- korespondencji,
- negocjacji,
- pism procesowych,
- dokumentów korporacyjnych,
- aktów prawnych i orzeczeń.
Prawnik może jednego dnia napisać:
Please find attached the revised draft of the Agreement.
podczas spotkania powiedzieć:
There are two issues we need to consider here.
a w opinii prawnej:
In our view, there is a significant risk that the clause may be unenforceable.
Każde z tych zdań należy do Legal English, ale pełni inną funkcję. Dlatego jego nauka nie powinna sprowadzać się do listy terminów.
Legal English a Business English
Te obszary częściowo się pokrywają. Prawnik nadal potrzebuje języka:
- spotkań,
- emaili,
- negocjacji,
- prezentacji,
- kontaktu z klientem.
Legal English dodaje jednak precyzję prawną.
Porównaj:
They didn’t do what they promised.
z:
They failed to perform their contractual obligations.
albo:
They broke the contract.
z:
They breached the Agreement.
Nie oznacza to jednak, że bardziej skomplikowane zdanie jest zawsze lepsze.
Dobry Legal English powinien być przede wszystkim: precise, clear and appropriate to the context.
Czy Legal English musi brzmieć formalnie?
Nie.
Jednym z częstszych błędów zaawansowanych użytkowników języka jest utożsamianie profesjonalnego angielskiego z bardzo formalnym angielskim.
Porównaj:
We hereby wish to kindly request that you provide us with the aforementioned documentation.
Please provide us with the documents referred to above.
Drugie zdanie jest krótsze i czytelniejsze, a nadal profesjonalne.
Simple does not mean simplistic. W języku prawniczym jasność jest zaletą, nie wadą.
Ucz się collocations, nie pojedynczych słów
Zamiast:
breach = naruszenie
ucz się:
→ material breach
→ breach an obligation
→ be in breach of an agreement
→ remedy a breach
Zamiast:
claim = roszczenie
ucz się:
→ bring a claim
→ settle a claim
→ reject a claim
→ claim damages
Tak samo z umowami:
→ enter into an agreement
→ perform an obligation
→ terminate an agreement
→ serve notice
→ incur liability
→ exclude liability
To właśnie collocations sprawiają, że angielski brzmi naturalnie.
Nie tłumacz słów bez kontekstu
W Legal English bardzo rzadko działa zasada: jedno polskie słowo = jedno angielskie słowo.
Przykład:
„rozwiązać”
Możemy powiedzieć:
→ terminate an agreement
→ rescind a contract
→ cancel an order
→ withdraw from an agreement
→ dissolve a company
Każdy z tych czasowników opisuje inną sytuację.
Dlatego zamiast pytać:
„Jak jest X po angielsku?”
warto zapytać:
„Co dokładnie chcę powiedzieć w tym kontekście?”
Legal English to także znajomość systemu prawnego
Podobne terminy nie zawsze oznaczają identyczne konstrukcje.
Na przykład:
solicitor ≠ radca prawny
LLC ≠ spółka z o.o.
partnership ≠ spółka partnerska
Mogą być użyteczne jako odpowiedniki funkcjonalne, ale nie oznacza to pełnej równoważności prawnej.
To szczególnie ważne w tłumaczeniach.
Translation equivalent ≠ legal equivalent.
Jeśli interesuje Cię ten temat, zobacz również artykuł o rodzajach spółek po angielsku.
Czego powinien uczyć się prawnik?
Najpraktyczniej podzielić Legal English na kilka obszarów.
1. Legal vocabulary
Słownictwo z dziedzin, z którymi rzeczywiście pracujesz:
- contract law,
- company law,
- litigation,
- employment law,
- competition law,
- compliance.
Nie musisz znać wszystkiego.
Learn what you use.
2. Contract English
Na przykład:
Either Party may terminate this Agreement…
…subject to the provisions of Clause 8
Each Party represents and warrants that…
The Supplier shall not be liable for…
3. Professional emails
Zamiast:
I kindly ask you to send me the documents.
naturalniej:
Could you please send me the documents?
Zamiast:
I am sending the agreement in attachment.
I’ve attached the agreement.
4. Legal writing
Prawnik powinien potrafić odpowiednio stopniować pewność.
Porównaj:
The provision is invalid.
There is a risk that the provision may be invalid.
In our view, the provision is unlikely to be enforceable.
To nie jest wyłącznie kwestia języka.
To także kwestia precyzji prawnej.
5. Speaking
Przydatne zwroty to często bardzo prosty English:
Let me clarify one point.
If I understand you correctly…
There are two issues we need to consider.
That’s something we would need to verify.
The main risk, as we see it, is…
Jak skutecznie uczyć się Legal English?
Ucz się całych fraz
Nie zapisuj:
liability = odpowiedzialność
Zapisz:
→ be liable for damages
→ incur liability
→ exclude liability
→ limit liability
Buduj własny Phrase Bank
Podziel go dalej na sekcje:
1) Emails
Further to our conversation…
Please find attached…
2) Contracts
enter into force
remain in effect
3) Opinions
In our view…
There is a risk that…
4) Negotiations
We would propose…
We’re not in a position to accept…
Czytaj prawdziwe dokumenty
Korzystaj z:
- umów,
- orzeczeń,
- aktów prawnych,
- legal alerts,
- dokumentów korporacyjnych,
- regulaminów.
Dobre źródła to między innymi EUR-Lex, IATE, GOV.UK i legislation.gov.uk.
Pisz i mów
Jeśli chcesz pisać dobre emaile – pisz emaile.
Jeśli chcesz swobodnie rozmawiać z klientem – ćwicz odpowiadanie na pytania takie jak:
What would you recommend?
What are the main risks?
What are our options?
Samo czytanie nie wystarczy.
Najczęstsze błędy w nauce Legal English
1. Uczenie się pojedynczych słów
Lepiej: word + collocation + example
2. Tłumaczenie polskiego zdania słowo w słowo
Stąd biorą się konstrukcje takie jak:
according to me
question to you
send in attachment
3. Szukanie jednego „poprawnego tłumaczenia”
W prawie najpierw liczy się: context → jurisdiction → meaning → translation.
4. Nadużywanie legalese
Warto rozumieć: hereby, thereof, notwithstanding, ale nie trzeba używać ich w każdym zdaniu.
5. Ignorowanie różnic między UK i US
Zawsze warto zapytać:
Which jurisdiction are we talking about?
Czy warto zdawać TOLES?
TOLES, czyli Test of Legal English Skills, to egzamin skoncentrowany na praktycznym angielskim prawniczym.
Obejmuje poziomy:
- Foundation,
- Higher,
- Advanced.
Może być dobrym sposobem na:
- uporządkowanie nauki,
- wyznaczenie konkretnego celu,
- pracę nad vocabulary, collocations i register,
- potwierdzenie specjalistycznych kompetencji językowych.
Nie jest jednak konieczny, żeby dobrze posługiwać się Legal English bo nie zapominajmy, że test ten jest w systemie anglosaskim, więc słownictwo i instytucje prawne są z UK 🙂
FAQ
Jakiego poziomu angielskiego potrzebuję, żeby rozpocząć Legal English?
Nie musisz mieć C1 lub C2. Przy poziomie około B2 można już skutecznie rozwijać specjalistyczny język zawodowy.
Jak najlepiej uczyć się słownictwa prawniczego?
Przede wszystkim poprzez collocations, całe frazy i przykłady w kontekście, zamiast pojedynczych tłumaczeń.
Czy Legal English i Business English to to samo?
Nie. Częściowo się pokrywają, ale Legal English obejmuje dodatkowo terminologię prawniczą, drafting i język charakterystyczny dla prawa.
Czy muszę znać British i American Legal English?
Nie musisz używać obu wariantów aktywnie, ale prawnik pracujący międzynarodowo powinien znać podstawowe różnice terminologiczne i systemowe.
One thing to remember!
Jeśli masz zapamiętać jedną rzecz, niech będzie nią: Don’t learn Legal English as a list of translations. Learn how lawyers actually use English.
Dobry Legal English nie polega na używaniu najtrudniejszych słów. Polega na tym, że wiesz:
- co chcesz powiedzieć,
- komu,
- w jakim kontekście,
- i jaka konstrukcja językowa najlepiej spełni swoją funkcję.
Because good legal English isn’t about sounding complicated. It’s about being precise. Jeśli chcesz rozwijać Legal English w odniesieniu do swojej rzeczywistej pracy – umów, korespondencji, spotkań, negocjacji lub przygotowania do TOLES – możesz również pracować ze mną indywidualnie.
See you in the next Legal English deep dive,
Julia